Containerterminal van de toekomst

APM Terminals is in veel havens ter wereld verantwoordelijk voor het laden en lossen van grote containerschepen. Het bedrijf, een onderdeel van de A.P. Moller-Maersk Group, is constant op zoek naar innovatieve technologieën om deze in de praktijk toe te passen. De sectie Systeemkunde van de faculteit TBM ontwikkelt in samenwerking met APM Terminals de containerterminal van de toekomst. Naar verwachting is het prototype van Virtual Terminal nog voor de zomer operationeel.

Corné Versteegt, projectmanager innovatie bij APM Terminals, heeft de contacten met de faculteit TBM gelegd. Hij studeerde Technische Bestuurskunde in Delft en promoveerde in 2004 op geautomatiseerde logistieke systemen. Gaat het om nieuwe technologieën, dan ligt gezien zijn achtergrond een keuze voor Delft voor de hand. "Je kent de mensen en de manier van werken", geeft Versteegt aan. "Onze keuze is echter vooral gebaseerd op het feit dat wij echt zitten te wachten op het werk dat ze hier doen. Ze leveren de technologieën die wij over twee, drie jaar nodig hebben. Daar mag Delft best trots op zijn!" Versteegt spreekt dan ook over Delft als de preferred supplier op dit gebied.

Volgens Versteegt neemt de complexiteit rond containerterminals in de toekomst steeds meer toe. Aan de toenemende complexiteit liggen enkele factoren ten grondslag. Eén van die redenen is de techniek. "De technologie richt zich steeds meer op de automatisering van processen. Kijk maar eens naar de huidige containerterminals in Rotterdam, waar op dit moment maar één geautomatiseerde terminal is. Daar werken veel mensen. Dat maakt het duur, want de arbeidskosten in West-Europa liggen hoog. Maar het is ook een gevaarlijke omgeving om in te werken. Dat vraagt steeds meer aandacht."

Actoren
Een andere factor is het toenemende aantal actoren dat bij de aanleg van containerterminals is betrokken. In het verleden betrof het een aangelegenheid tussen de Rotterdamse haven en de containerterminaloperator. "Dat is nu volstrekt anders", stelt Versteegt naar aanleiding van de ontwikkeling van de Tweede Maasvlakte. De nationale overheid speelt een rol vanwege de financiering. De Rotterdamse haven exploiteert het project, APM Terminals de terminal. "Maar je hebt ook te maken met milieugroeperingen die alles nauwlettend in de gaten houden. Bij lokale overheden dien je de vergunningen te regelen."

Een van de problemen waar Versteegt op stuit, is dat veel mensen zich niet kunnen voorstellen hoe een containerterminal er uit komt te zien. "Het is moeilijk om te praten over complexe grootschalige ontwerpen, die pas over enkele jaren worden geïmplementeerd en waar veel mensen zich weinig bij kunnen voorstellen. Daarom zijn we gaan werken aan de virtuele terminal. Het is de bedoeling een containerterminal te bouwen in een virtuele omgeving, zo realistisch mogelijk; een omgeving waar je vrij doorheen kunt bewegen. Door zoiets te ontwerpen kunnen we de virtuele omgeving met alle actoren delen. Klanten, omwonenden, overheden kunnen het terminalontwerp virtueel bekijken. Ieder vanuit zijn eigen achtergrond en standpunt. Een klant, bijvoorbeeld, ziet dat er te weinig plaats is voor zijn containers. De klant kan vervolgens aangeven dat er meer opstelplaatsen nodig zijn. In zo'n virtuele omgeving kunnen we dat snel aanpassen. Dat maakt de toekomstige situatie voor iedereen heel inzichtelijk. Het proces wordt dan veel efficiënter."

Michele Fumarola, promovendus aan de sectie Systeemkunde van de faculteit TBM, heeft het afgelopen jaar nauw samengewerkt met Versteegt. "Ik ben in Hasselt afgestudeerd als informaticus met als specialiteit multimedia, 3D-toepassingen. Voor het project met APM Terminals was ik bezig met het visualiseren van terminals en informatie centreren van terminals die nu nog niet bestaan. Corné is de leverancier van informatie, ik ben de uitvoerder voor het programma Virtual Terminal. Ik denk dat ik zo'n tachtig tot negentig procent van het programmeerwerk zelf heb gedaan."

Handwerk
Een belangrijke rol bij de totstandkoming van Virtual Terminal Hier zorgt een team programmeurs en modelleurs voor de ondersteuning bij de ontwikkeling van deze virtuele omgeving. "Het invoeren van een containerkraan kost enkele dagen. Dat is handwerk", legt Fumarola uit. "Als de kraan eenmaal is ingevoerd, hoef je er ook niets meer aan te doen. Je kunt die kraan dan inzetten voor welke virtuele containerterminal dan ook. Als APM Terminals in de toekomst met een nieuwe kraan komt, voeren we die ook weer in. Daarnaast is het mogelijk om aan bepaalde objecten informatie te koppelen, zoals Docs en Excelsheets. Dat is nuttig voor alle personen die bij het ontwerpen van een terminal zijn betrokken."

APM Terminals is hard op weg om de grootste containerterminaloperator ter wereld te worden. Virtual Terminal is niet alleen belangrijk voor Rotterdam, maar ook voor projecten in Amerika en Azië. "Dit kunnen we overal ter wereld toepassen. Eerst alles helemaal virtueel maken en daarna pas bouwen. Dit is een nieuwe ontwikkeling in onze sector." Zodra Virtual Terminal operationeel is, wil Versteegt het meteen gaan inzetten. "We willen bij een aantal projecten testen hoe goed het systeem is. We kunnen dan van gebruikers horen wat hun ervaringen zijn en hoe we het eventueel nog kunnen verbeteren. Zij moeten er uiteindelijk toch mee werken." is weggelegd voor de zogenoemde gaming street van TBM.