Alfredas Chmieliauskas (l.) & Catalin Bucura (r.) 

EDGaR projecten bij TBM 

Dit stellen Alfredas Chmieliauskas en Catalin Bucura. Zij promoveren op het project ‘Understanding gas sector intra- and inter-market interactions’, een van de deelprojecten binnen EDGaR.

Door de liberalisering van de gassector is deze sector sterk veranderd. Vóór 1998 was het landelijk transport van aardgas in handen van één verticaal geïntegreerd bedrijf – Gasunie - dat ook de langjarige contracten voor verkoop van ons aardgas regelde. Nu is een complexe markt ontstaan waarin één bedrijf - Gasunie Transport Services - moet zorgen voor het landelijk transport, terwijl aanbieders en afnemers van aardgas vrij zijn om contracten met elkaar af te sluiten. Ondertussen richt het Nederlandse en het Europese beleid zich sterk op het waarborgen van een stabiele gastoevoer - onder meer door het realiseren van pijplijnverbindingen en contracten met Rusland en de aanlanding van LNG - en een reductie van de CO2 emissie. Chmieliauskas en Bucura onderzoeken welk effect veranderend beleid en regelgeving heeft op deze doelstellingen.

Het onderzoek van Bucura richt zich op de interactie binnen de gassector (intra) terwijl bij Chmieliauskas de focus ligt op de interactie tussen de gassector en de energiemarkt in zijn geheel. Zij onderscheiden drie lagen binnen de gassector: de infrastructuur die wordt gebruikt voor gastransport, de regelgeving die op de sector van toepassing is en tot slot de energiemarkt. “Meestal worden de lagen individueel onderzocht, terwijl het effect van regelgeving op alle drie de lagen in zijn geheel juist interessante data biedt. Dit maakt ons onderzoek echt uniek”, aldus Chmieliauskas. De drie lagen binnen de sector worden met behulp van agent based modellen gesimuleerd. Met behulp van deze simulaties verkennen de onderzoekers wat de effecten zijn van bepaalde regelgeving op de drie lagen en uiteindelijk op de stabiliteit van de gasvoorziening en de CO2 emissie.

Het onderzoek van Catalin Bucura richt zich vooral op het gedrag van de diverse spelers binnen de gassector. “De liberalisering maakt het afstemmen van vraag en aanbod in de sector erg complex, waarbij het juiste gebruik van de bestaande gasinfrastructuur niet meer vanzelfsprekend is”, aldus Bucura. Hij hoopt met behulp van zijn modellen van de gassector tot aanbevelingen voor beleidsmakers te komen. Zijn in de toekomst bijvoorbeeld investeringen in de infrastructuur nodig zoals extra opslagcapaciteit of meer c.q. dikkere leidingen? Of kan juist regelgeving de marktspelers prikkelen hun gedrag zo aan te passen dat potentiële bottlenecks in de infrastructuur worden vermeden?

Chmieliauskas en Bucura zijn hun onderzoek in 2009 gestart en hun eerste bevindingen worden inmiddels zichtbaar. Zo blijkt dat de toegenomen interactie tussen de partijen binnen de gassector en de energiesector in zijn geheel, de onzekerheid in de markt vergroot. Wijzigende regelgeving speelt ook hierbij een belangrijke rol. Chmieliauskas: “Terwijl het beleid beoogt een stabiele en ‘groene’ energievoorziening te realiseren, neemt door de snel wijzigende regelgeving de onzekerheid in de sector zodanig toe dat investeerders de energiemarkt als een riskante investering ervaren. Dit zou in de toekomst de energieprijzen kunnen opdrijven.”

Het project ‘Understanding gas sector intra- and intermarket interactions’ wordt geleid door dr. ir. Gerard P.J. Dijkema van de sectie Energie en Industrie van TBM. De Rijksuniversiteit Groningen, ECN en Gasunie/Kema zijn partners in het onderzoeksproject. Het onderzoek richt zich op de Nederlandse gassector en de positie van Nederland binnen de Europese gasmarkt. De uiteindelijke aanbevelingen leveren een bijdrage aan het realiseren en waarborgen van de Nederlandse positie als de Gasrotonde van West-Europa.

“Puzzelen aan de ideale mix van gas en duurzame energie” 

• Lees meer over Energy Delta Gas Research (EDGaR)