Kornelis Blok

Kornelis Blok

Naam

Prof. dr. K. (Kornelis) Blok

Functie

Hoogleraar Energiesysteemanalyse bij de afdeling ESS (1 dag per week). Tevens: wetenschappelijk directeur (en medeoprichter) van Ecofys.

Privé
'Ik ben geboren in 1956, ben getrouwd met Hermien, en samen hebben we vier kinderen en inmiddels ook vier kleinkinderen. We wonen in Houten. Ik heb een grote interesse in geschiedenis en mag daar graag over lezen, ook in de vorm van romans waarin het verleden een rol speelt. Verder geniet ik enorm van op vakantie gaan naar Midden- en Oost-Europa. Landen als Polen, Slowakije en Kroatië zijn favoriete bestemmingen.'

Favoriete vrijetijdsbesteding?
'Ik heb een grote tuin, met een mix van sier- en moesplanten. Ik vind het geweldig om daar na het werk of in het weekend mee bezig te zijn. Je kunt me regelmatig in de tuin achter de kruiwagen vinden.'

Mooiste gebeurtenis uit uw carrière?
'De rol die ik in de wereld probeer te vervullen, is te laten zien hoe we naar een duurzame energievoorziening of naar een reductie van broeikasgasuitstoot kunnen. Zo zie ik ook mijn rol als auteur bij het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), de instelling die de Verenigde Naties adviseert over klimaatproblemen. In 2007 won het IPCC de Nobelprijs voor de Vrede met haar derde en vierde rapport. Een mooie erkenning, maar vooral ook omdat in de daaropvolgende klimaatonderhandelingen in Bali nadrukkelijk werd verwezen naar de resultaten die ik bij elkaar had gebracht. Een andere mooie gebeurtenis was dat ik in 2008 namens Ecofys de Erasmusprijs voor het meest innovatieve bedrijf van Nederland in ontvangst mocht nemen.'

Grootste uitdaging?
'De transitie maar een 100% duurzame energievoorziening. De kop is eraf: we zitten op 10%. Nu is het echter de kunst om op te schalen naar 50% duurzame energie, en binnen 20 jaar zelfs naar 100%. Dat vraagt een enorme omschakeling voor het energiesysteem, maar ook voor bedrijven. Ter illustratie: nu nog is duurzame energie maar een deel van de business bij energiebedrijven, maar straks wordt het de core business. De weg naar een massale transformatie is dus een enorme uitdaging. Mijns inziens ligt hier een belangrijke onderzoekstaak, niet alleen voor TBM, maar ook voor andere faculteiten. Samenwerking is daarbij cruciaal. Vanuit mijn rol binnen het Delft Energy Initiative tracht ik de samenwerking tussen alle hoogleraren die aan energie werken, te stimuleren.'

Leukste aan uw werk?
'Nieuwe oplossingen zoeken voor maatschappelijke problemen, met name waar het gaat om energievoorziening en het klimaat. Een paar jaar geleden werd duidelijk dat de afspraken die overheden gemaakt hebben, niet voldoende zijn om het klimaat serieus aan te pakken. Omdat ik graag in oplossingen denk, ben ik toen gaan onderzoeken wie dat wèl zouden kunnen: bedrijven, gemeentes, maatschappelijke organisaties en samenwerkingsverbanden tussen overheden en bedrijven. Ik heb de mogelijkheden van deze partijen in kaart gebracht en gepubliceerd, om te laten zien dat er heel veel kan, ook los van wat overheden doen.'

Waarom Delft?
'Er zijn in Delft 900 mensen (fte's) met energie bezig. Ik zie ernaar uit om met velen van hen samen te werken binnen het Delft Energy Initiative. En, wat mij altijd bijzonder heeft aangesproken: dat er zo’n grote Delft Energy Club is. Ongelofelijk dat er honderden studenten met energie bezig zijn! Delft is een goede plek om aan duurzame energie te werken. Aan elk energievraagstuk ligt techniek ten grondslag, en techniek is er in Delft volop! Ik kende al veel mensen hier in de tijd dat ik nog hoogleraar duurzame energie aan de Universiteit Utrecht was, maar je interacteert toch anders als je op dezelfde universiteit zit.'

Beste eigenschap?
'Ik ben zeer toegewijd. Als ik een probleem bij de kop pak, dan wil ik daar ook serieus voortgang mee maken, op wat voor terrein dan ook. Verder ben ik creatief en veelzijdig. Als het over energie gaat, weet ik over veel dingen op z’n minst een beetje af.'

Minst goede eigenschap?
'De keerzijde van mijn toewijding: ik ben graag met (te) veel zaken tegelijk bezig. Het is natuurlijk de kunst om dit te beperken en zaken te delegeren.'

Welk onderwerp hoort volgens u hoog op de politieke agenda?
'Duurzame energie natuurlijk, maar daar is al veel aandacht voor. Nóg belangrijker vind ik het dat de levensstandaard in de hele wereld, en met name in ontwikkelingslanden, zodanig wordt verbeterd, dat alle mensen in de wereld verzekerd zijn van voedsel, onderwijs en gezondheidszorg. Energie is daar een belangrijke facilitator voor - zonder energie geen verlichting, dus geen adequaat onderwijs of een goede gezondheidszorg -, maar de ontwikkeling zèlf staat voorop.'

Inspiratiebron?
'Ik ben een betrokken gelovige christen, en kerkelijk actief. De bijbel is dan ook een belangrijke inspiratiebron voor mij. Daarnaast inspireren maatschappelijke issues mij. Tijdens mijn opleiding tot natuurkundige deed zich de eerste oliecrisis voor en werd energie een belangrijk thema in de wereld. Dat is toch van invloed geweest op mijn loopbaan.'

Levensfilosofie?
'In het verlengde van mijn christelijke inslag zou ik zeggen: alles wat je hebt, heb je gekregen, dus ben je verantwoordelijk om het ook weer uit te delen.'


Voor deze profiel van een prof hebben we ook nog wat vragen, specifiek gesteld vanuit het Delft Energy Initiative.,  Wij willen u deze vragen niet onthouden:

Welke trends ziet u op energiegebied?
Prof. dr. Blok: 'Dé grote trend op energiegebied is opschaling. We komen uit de situatie waarin duurzame energie een kleine rol speelt in de energievoorziening. Inmiddels zien we met name voor wind en zon aan de aanbodkant en elektrische auto’s en zuinige apparaten aan de vraagkant een enorme opschaling. Duurzame energie wordt van een niche-activiteit een dominante activiteit. Dat is maatschappelijk nodig, en blijkt ook haalbaar te zijn. Er gebeurt momenteel enorm veel. Ik werk nu 30 jaar in dit vak en zie dat er de laatste 5 jaar al meer is gebeurd dan in de 25 jaar ervoor. Een tweede belangrijke trend is dat het energieverbruik in de westerse wereld daalt. Er is enorm veel aandacht besteed aan energy efficiency en je merkt dat het motto energy efficiency is the first fuel  nu z'n vruchten begint af te werpen. Een LED-lamp van nu is bijna 90% zuiniger dan een gloeilamp van toen en een koelkast van nu is zeker 5 x zo zuinig als een koelkast van 20 jaar geleden. Dergelijke trends beginnen nu echt door te pakken, wat een enorme impact heeft.'

Wat is de kracht van de TU Delft om die (maatschappelijke) trends/vraagstukken aan te pakken?
Prof. dr. Blok: 'De TU Delft heeft op al die terreinen al veel in huis. Het energievraagstuk is vooral een technische uitdaging; er is voortdurend nieuwe technologie nodig. De TUD heeft veel te bieden als het gaat om zonne-energie, windenergie en bio-industrie, maar ook op het gebied van zuinige gebouwen en zuinige industriële processen. Echter, de TUD kan daarin nog veel meer betekenen. Soms doet de TUD al zaken waarvan ze zelf niet onderkennen hoe belangrijk ze zijn - denk aan Ocean Energy. Met alle kennis op gebieden als civiele techniek, elektrotechniek, enz., kan de TUD een belangrijke bijdrage leveren. Zeker als er op bepaalde punten wordt samengewerkt - denk aan ICT en energie - is het potentieel van de TUD nog lang niet uitgeput!'

Hoe ziet u uw rol daarin als (parttime) Prof?
Prof. dr. Blok: 'Ik zal een bijdragen leveren aan onderwijs en aan onderzoek, met name interdisciplinair onderzoek. Nieuwe verbindingen leggen is essentieel.'

Hoe ziet u de rol van het Delft Energy Initiative?
Prof. dr. Blok: 'Het Delft Energy Initiative is een prima mechanisme als het om interdisciplinariteit gaat: daar komen alle mensen bij elkaar. Eén van mijn belangrijkste missies is het versterken van de rol van de TUD in de energiewereld. Het Delft Energy Initiative is al een plek waar mensen uit vele hoeken elkaar vinden en is prima voor de herkenbaarheid. Ik wil die rol van het Delft Energy Initiative helpen versterken. Een van de aandachtspunten is onderwijs: er is een enorme behoefte aan meer geschoolde mensen op energiegebied. Ga maar na: in de sector duurzame energie gaat wereldwijd 500 miljard euro om, met bovendien 20 tot 30%  groei per jaar.'

© 2017 TU Delft

Metamenu